tromaďi, bibachtaľi, abo ča pro pheras? Sako čhon kamel, te pal late o manuša šunen, nekfeder bara provokacijaha (sar pes phenel na korektno poľitikaha) e Národní strana, chudel pes savorestar, so hin pal o cikne naciji, abo o imigranta. Kana ada politicko uprehazdľipen kerďa andro Maškarthemutno ďives mujal e rasovo diskriminacija o sgejľipen (shromáždění), savo „pro pheras“ phandle jekhetane la „neva tradicijaha“ u vičinde les ďives mujal e pozitivno diskriminacija, o manuša pes oleske imar na čudaľinen.

Buter pen o manuša (the o autoris) čudaľinenas, sar šunde o hiros, hoj o Magistratos Hl. Prahate kada sgejľipen rozmukhľa, bo andre lengere(hesli) has lava, save diskrimiňinenas o cikňipena, the has len o plakati khatar e kampaň „Ovečky do boje“, save pro sgejľipen sikhavenas. O magistratos kerďa vareso nevo (inovacija)u oleha sikhaďa (dela o Del, hoj na achaľuvas olseke naivnones), hoj e sprava the o štatos ča na dikhen, sar hin maškar o manuša bareder, the mek sa goreder antagonismus, pre savi e Národní strana budinel peskeri public relations. Jekh agorutno lengeri buťi paš e kampaňa adro krajske voľbi (avrikidipen), kaj sikhaven jekhe „tromade bakrores, sar zaačhel lačha parňa bakruňa fameľija, mujal na šukar - kaľi bakri, savi hiňi sar vareso, so na perel andro kulturno, historicko dživipen kija amende (pro Čechi)“ (kada hin khatar o webove seri, save hine la Národní strana).

Rasisticka the ksenofobna lava le manušendar khatar e Národní strana imar na jekhvar pal o autoris gejle mujal le manušengere čačipena, na džal andre pal e slobodno duma, aľe keren e bibacht maškar o manuša (mujal ola, so nane sar „parno heteroseksualno Gadžo“, te phenaha lengere lavenca), či has pisinde andre Národní politika (ľil, andre savo e poľiticko na korektnosťa marel andro jakha), pre webove seri, abo kana den duma anglal o manuša. Ala goďa našťi thovas andro lav „národovectví“, pre visa, šaj andre dikhas e paušalno bibacht, ča parňi the kaľi farba andre luma, sar la dikhen savore radikala ( hin but loko te phenel, hoj e kriminalita kerel o cizincos, abo vareko khatar o cikne naciji, the paš oda te bisterel pro faktos, hoj nekbuter tresti keren o parne heteroeksualna Čechi). Hin mištes, hoj o pražsko magistratos has pre promo akcija kisitindo, the reaginelas pre akcija, sar phenel o zakonos. Pharo hin, (aľe te dikhas angle amende, tiš šaj phenas pre oja bacht), hoj andre kauza Národní strana, oda has perši akcija mujal o bibachtaľipen, savi sas ačhaďi, the te e Národní strana imar na jekhvar sikhaďa (resp. o manuša andre sera), hoj mujal lende kampel te kerel o adekvatna justična zathovibena. O autoris duminel, hoj kampel te del paš o sudos le manušen, so pisinen o bibachtale lava, the te del e iniciativa, te avel e sera rozmukhľi. Našťi bisteras sar e Národní strana dičhol avri andre aver perspektiva, andre poľiticko, abo samanušengero dikhiben. O antagonismus, so kodi politicko sera hazdel opre, kaj o nipi the grupi te džan mujal pende, hin igen bibachtalo (čhinen le manušenge e paťiv, keren lendar pheras, maren len tele), vaš kada kampen te avel ola manuša došale. O autoris duminel, hoj sar poľiticko sera e Národní strana nane but bibachtaľi, bo la hin cikno, ča marginalno poľiticko zor, the hin andre ča čepo manuša the simpatizanta (sar has te dikhel andro marcos, kaj avle pre lengeri akcija vaj biš manuša…).

Le šeralen khatar e Národní strana (avka sar andre aver nacionalisticka politicka seri) nane baro poľiticko talentos, the o provokativna proklamaciji ( či imar hine legalne, abo džan mujal o zakonos) dičhon avri sar klubovo duma maškar na but manuša.

La Národní strana hin bacht, hoj pal lakere na but interesantna aktiviti (šaj phenas pal e Národní garda, jak nane te dikhel ňisavi persona…) den duma o medija, bo te oda avka na elas, ta pal late but manuša ňič na džanenas… Pro agor kampel te phenel, hoj e „bakruňi kampaňa“ the sajipen pal o „lačhe parne manuša“ nane avka šukar, sar keren. Hin čudos, hoj ňikhaj andro materiala pal „paťivaľi“ Národní strana na genena, hoj lakeri šivo eminencija o Pavel Sedláček, hino thodo pro sudos, bo na poťinel o love pre peskero čhavoro… Šaj phučas: Ko hin e kaľi bakri, so na džanel amari moralka?

František Valeš, Český helsinský výbor/ Překlad do romštiny: Eva Danišová
Romano Vodi